Aby zachować zdrowie i równowagę psychiczną, nauczmy się zmniejszać poziom stresu. Napięcie pojawia się między innymi dlatego, że usiłujemy zrobić bardzo wiele, mając na to mało czasu. Uczucie presji nie służy skuteczności podejmowanych działań. Stosujmy szybkie, ale skuteczne techniki, które pozwolą się rozluźnić i obniżyć poziom napięcia, zachować wewnętrzny spokój i skupienie.
I. ĆWICZENIA ODDECHOWE:
A. Odświeżające oddychanie
Im częściej powtórzysz to ćwiczenie, tym bardziej się uspokoisz, skupisz i skoncentrujesz. Będziesz miał więcej energii i lepsze samopoczucie. Z tej techniki można korzystać wszędzie i o każdej porze.
B. Odświeżające oddychanie za pomocą przepony
Skupienie uwagi na brzuchu i oddychaniu z wykorzystaniem przepony sprawia, że do klatki piersiowej i płuc napływa więcej tlenu. Dzięki temu pojawia się odprężenie. Możemy mieć otwarte lub zamknięte oczy. Ćwiczymy, siedząc lub stojąc.
C. Odświeżające oddychanie podczas chodzenia
To samo ćwiczenie możesz wykonać pamiętając, aby w czasie wdechu wypychać przeponę. Ćwiczenia można wykonywać spacerując po pokoju lub idąc do łazienki.
II. RELAKSUJĄCA POSTAWA CIAŁA
W czasie siedzenia przy biurku i długiej nauki odczuwamy zmęczenie. Bezwładne zwisanie na krześle i opadająca głowa, to pozycje ciała przyczyniająca się do tego.
Zła pozycja ciała, powodująca stan napięcia i zmęczenie:
- wstajesz przygarbiony,
- siedzisz przygarbiony,
- głowa opada na prawą lub lewą stronę,
- napięta szyja i ramiona,
- ramiona skierowane do przodu i podniesione,
- skurczona twarz,
- napięte mięśnie twarzy,
- zaciśnięte szczęki,
- szybki oddech,
- płytki oddech,
- dłonie zaciśnięte w pięści,
- stopy tupią w podłogę,
- zaciśnięte dłonie,
- noga założona na nogę,
- nogi skrzyżowane w kostkach.
Prawidłowa pozycja ciała, sprzyjająca stanowi rozluźnienia:
- wstajesz wyprostowany,
- siedzisz w pozycji wyprostowanej,
- głowę trzymasz prosto,
- szyja i ramiona są rozluźnione,
- ramiona są ściągnięte do tyłu i opuszczone,
- uśmiechnięta twarz,
- rozluźnione mięśnie twarzy,
- rozluźnione szczęki,
- powolny, miarowy oddech,
- głęboki oddech,
- rozluźnione ręce i dłonie,
- stopy swobodnie oparte o podłoże,
- otwarte dłonie,
- nie zakładasz nogi na nogę,
- nogi nie są skrzyżowane w kostkach.
Ćwiczenie relaksujące w pozycji siedzącej
Poczuj, jak:
- twoje ramiona odginają się do tyłu,
- twoja klatka piersiowa się rozciąga,
- twój oddech się pogłębia.
- zanurz się w nim, by doznawać coraz głębszego wyciszenia,
- wyobraź sobie, że uczucie rozluźnienia staje się coraz silniejsze i że wyciszenie
ogarnia całe twoje ciało, od głowy aż po stopy.
Pozostań w tej pozycji przez pięć minut.
Ćwiczenie relaksujące w pozycji stojącej.
Analiza postawy przyjmowanej zazwyczaj i próba jej zmiany.
Czy też miednica jest cofnięta, a plecy proste?
Zmień swoją postawę, by poczuć się: bardziej wyciszonym, wewnętrznie skupionym, skoncentrowanym, rozluźnionym i pełnym energii.
Ćwiczenie zmiany postawy ciała
Poczuj, jak:
- ramiona rozciągają się do tyłu,
- klatka piersiowa się rozciąga,
- oddech się pogłębia.
- głowę trzymaj prosto,
- rozluźnij szyję.
Stój w tej pozycji pięć minut.
Jeśli poświęcisz na to ćwiczenie kilka minut dziennie, będziesz bardziej wyciszony, a twoje życie stanie się spokojniejsze. Masz możliwość osiągnięcia tego stanu w każdej chwili i okolicznościach. Wykorzystaj umiejętność patrzenia na obiekt, a to rozluźni twój umysł i doprowadzi ciało do naturalnego stanu odprężenia.
III. RELAKSACJA OCZU
Czas spędzone przed komputerem, poświęcony na wysyłanie e-maili i wiadomości SMS przez telefon komórkowy oraz czytanie, to wiele godzin z oczyma utkwionymi nieruchomo w jeden punkt. Kiedy mięśnie oczu pozostają przez długi czas napięte w jednej pozycji, czujemy ogólne zmęczenie. Z tego powodu wytężamy wzrok, napinamy mięśnie głowy i okolic szyi.
ĆWICZENIA RELAKSUJĄCE WZROK. TECHNIKI KONCENTRACJI
A. Ćwiczenie skupienia wzroku na czterech obiektach
wzrok. Wybierz cztery z nich, np. telefon, zeszyt, nożyczki, książkę.
nim koncentrujesz, wyobraź sobie, że słyszysz siebie mówiącego spokojnym
głosem: ,,Zrelaksuj się”.
tym przedmiocie i wyobraź sobie siebie mówiącego: ,,Zrelaksuj się”.
Patrz na nożyczki i powtarzaj sobie w myślach: ,,Rozluźnij się”. Po dziesięciu
sekundach przenieś uwagę na książkę.
kojącym głosem, żeby się relaksować.
W ciągu dnia zrób kilka przerw i ćwicz z innymi przedmiotami w twoim pokoju. Systematyczne ćwiczenie przynosi odprężenie i podnosi efektywność nauki.
B. Relaksujące ćwiczenie ,,oczy - zegar”
C. Ćwiczenie ,,oczy - litery”
Jeżeli jesteś zdenerwowany, weź kartkę i bardzo powoli napisz na niej słowa: TERAZ SIĘ ROZLUŹNIJ, ZWOLNIJ
Pamiętaj o prawidłowej pozycji ciała, sposobie oddychania i kojącej barwie głosu.
Przypomnij sobie sytuację, kiedy czas prawie stanął w miejscu lub upływał bardzo powoli. Gdzie wtedy byłeś? Jakie okoliczności temu towarzyszyły? To wrażenie jest wytworem twojego mózgu. Ćwicząc, możesz mieć większą kontrolę nad swoim psychologicznym poczuciem czasu.
IV. AFIRMACJA. MOC POZYTYWNEGO MYŚLENIA
Afirmacja - uznanie pozytywnej wartości czegoś; aprobata.
Badania naukowe dowodzą, że pozytywne myślenie obniża poziom stresu i poprawia stan zdrowia. Pomaga utrzymać pozytywne nastawienie wobec rzeczywistości.
A. Afirmacja dotycząca oddychania
- ,,Przez cały dzień jestem świadomy swojego oddechu”.
- ,,Na początku każdej godziny wykonuję dziesięć głębokich oddechów, powoli wdychając i wydychając powietrze przez nos”.
- ,,Widzę, słyszę i czuję, jak z każdym oddechem staję się coraz bardziej rozluźniony”.
- ,,Każdą godzinę zaczynam i kończę dziesięcioma szybkimi oddechami”.
- ,,Szybko wdycham i wydycham powietrze przez nos. To dodaje mi energii”.
- ,,Kiedy oddycham głęboko, bardziej się relaksuję”.
- ,,Oddech pomaga mi się zrelaksować”.
- ,,Kiedy robię wdech, staję się bardziej zrelaksowany”.
- ,,Kiedy robię wydech, staję się bardziej zrelaksowany”
- ,,Kiedy idę, pamiętam, by oddychać przez nos. Kiedy słyszę swój oddech, staję się świadomy swojego sposobu oddychania”.
- ,,Co pół godziny ćwiczę oddychanie przeponą podczas chodzenia. Kiedy oddycham, czuję, jak mój brzuch podnosi się i opada”.
B. Afirmacja pozycji ciała
- ,,Pozwalam sobie używać siły relaksacji, by poczuć się bardziej wyciszonym”.
- ,,Przez cały dzień jestem świadomy mojej postawy”.
- ,,Na początku każdej godziny sprawdzam, czy moja pozycja ciała jest wygodna”.
- ,,Sprawdzam, by się upewnić, czy siedzę w zrelaksowany sposób, czy plecy są
wyprostowane, ramiona ściągnięte do tyłu, czy podbródek nie jest skrzywiony”.
- ,,Przez cały dzień z radością zwracam uwagę na moją postawę, odprężam się ”.
- ,,Na początku każdej godziny sprawdzam, czy stoję w wygodnej pozycji”.
- ,,Upewniam się, czy moje stopy są ustawione równolegle, czy kolana są lekko ugięte, a pośladki nieco zaciśnięte. Ściągam ramiona do tyłu i trzymam głowę prosto”.
Codziennie wybieraj po jednej afirmacji z każdej kategorii i powtarzaj ją. Następnie wybierz afirmację, która sprawia, że czujesz się dobrze. Zawsze, gdy dochodzi do stresującej sytuacji lub nieprzyjemnej wymiany zdań, powtarzaj tę afirmację. Im więcej razy ją powtórzysz, tym szybciej osiągniesz stan odprężenia. Moc afirmacji tkwi w zdolności języka do wywoływania stanów i tworzenia zasobów wewnętrznych. Często do siebie odnosimy się krytycznie i lekceważąco. Nasz wewnętrzny krytyk znieważa, obwinia, oskarża i ocenia. Nie róbmy tego. Używajmy słów wyrażających: dobroć, delikatność, uprzejmość, prawdę, siłę, wsparcie. ZOBOWIĄŻMY SIĘ DO:
- UTRZYMANIA NATURALNEGO STANU ODPRĘŻENIA
- POZYTYWNEGO MYŚLENIE
V. WIZUALIZACJA – przedstawienie czegoś wizualnie, za pomocą obrazu.
Wizualizacja afirmacji relaksuje umysł, pomaga szybko i bez wysiłku dotrzeć do naturalnego stanu odprężenia. Wizualizacja scen, zdarzeń, obiektów i symboli – realnie istniejących albo wyimaginowanych – wprowadza w naturalny stan relaksu.
A. Ćwiczenie błyskawicznej relaksacji poprzez wizualizację afirmacji umysłu:
- ,,Stanę się człowiekiem o otwartym umyśle, pełnym akceptacji i nieosądzającym”.
- ,,Moje życie czasami przypomina diabelski młyn – raz jestem na górze, raz na dole”.
- ,,Moje błędy zadziwiają mnie i zachwycają”.
- ,,Wiem, że w życiu czeka mnie jeszcze niejedna trudna chwila”.
- ,,Pozostanę otwarty na nieprzewidziane zmiany i po prostu przygotuję się na następną drogę pod górę”.
- ,,Wiem, że wszystkie doświadczenia są po prostu częścią życia”.
- ,,Dzisiaj daję sobie prawo, by robić to, co kocham”.
- ,,Wybieram książki, czasopisma i filmy, które mnie inspirują i czynią twórczym”.
- ,,Poprzez pomaganie innym, aktywne uczestniczenie w życiu, a także zwyczajne bycie sobą nadaję swemu życiu znaczenie”.
- ,,Daję sobie pozwolenie, by wykonywać ćwiczenia oddechowe i przez to dostarczam umysłowi więcej energii”.
- ,,Im więcej oddycham, tym bardziej dotleniam mózg, a dzięki temu myślę sensowniej”
- ,,Moje życie jest jak wędrówka niekończącym się szlakiem. Ta droga zawsze mnie cieszy”.
- ,,Pozostaję cierpliwy i świadomy każdego swojego kroku”.
- ,,Pozostaję otwarty na możliwości i zmiany”.
- ,,Podążając ścieżką życia, pozostaję elastyczny w moim sposobie myślenia”.
- ,,Każdego dnia otwieram umysł na nowe myśli, idee, możliwości, perspektywy i przekonania”.
- ,,Postrzegam siebie jako osobę wyjątkową. Moja filozofia życiowa i przekonania są unikalne”.
- ,,Nie marnuję energii na toksycznych ludzi i sytuacje”.
- ,,Mam prawo decydować o tym, co myślę i mówię”.
- ,,Troszczę się o to, by ochraniać siebie przed ludźmi i sytuacjami, które pozbawiają mnie energii”.
- ,,Otaczam się szczęśliwymi i odważnymi ludźmi”.
- ,,Nie muszę marnować energii na toksycznych ludzi i sytuacje. Mogę po prostu odejść od nich i żyć dalej”.
- ,,Wzmacniam swój umysł poprzez wykonywanie ćwiczeń błyskawicznej relaksacji”.
- ,,Uczę się koncentrować i osiągać cele, jakie sobie wyznaczam”.
- ,,Nawet kiedy czuję się spokojny, zdystansowany i zwrócony ku swojemu wnętrzu, słucham i obserwuję otaczających mnie ludzi”.
- ,,W tym czasie napełniam się energią i wewnętrzną siłą”.
- ,,Czuję się pewnie i bezpiecznie”.
- ,,Wiem, że kiedy będę na to gotowy, mogę zacząć dzielić się sobą i swoimi ideami”.
- ,,Dzisiaj mam pozytywne nastawienie”.
- ,,Czuję wdzięczność za to, co mam”.
- ,,Wiem, że na świecie jest wielu ludzi, którzy mają znacznie mniej niż ja”.
- ,,Mogę przestać porównywać siebie z innymi”.
- ,,Wiem, że moje życie pozostanie na torze, który mu wyznaczyłem”.
- ,,Rozumiem, że mój umysł podejmuje decyzje, które są dla mnie najwłaściwsze”.
- ,,Sprawiam, że moje myśli i decyzje są zgodne z moimi życiowymi celami”.
Zarówno poczucie napięcia, jak i stan rozluźnienia zaczyna się w umyśle. Zależnie od tego, jak interpretujesz zachowanie – swoje lub innych, stwarzasz w sobie odczucie napięcia lub bycia zrelaksowanym. Nasze przekonania i system wartości mogą znacząco wpłynąć na nasz stan emocjonalny, naucz się kierować swoim umysłem.
B. Wizualizacja relaksujących myśli
- Przez minutę myśl o kimś, kto odnosi sukcesy, kto był z tyłu i wysunął się na czoło.
Jeżeli nie znasz takiej osoby, pomyśl o kimś, kogo widziałeś w telewizji.
- Posłuchaj jak ta osoba mówi, przyjrzyj się jej postawie, entuzjazmowi.
- Potraktuj wszystkie wydarzenia z przeszłości jako pouczające doświadczenia.
- Kiedy robisz krok w przyszłość, delikatnie pozwól odejść przeszłości.
- Bądź skupiony na zadaniach i celach.
Jednym ze skutecznych strategii osiągania celów jest modelowanie, czyli przyglądanie się ludziom sukcesu i uczenie się od nich. Pamiętaj – kluczem do sukcesu jest ciągłe skupianie się na celu, wytrwałość. Nie przestawaj próbować nowych metod, które pomogą ci zrealizować zamiary.
Każdego dnia stawiaj sobie wyzwania i ucz się czegoś nowego.
W umyśle namaluj obraz swojego celu. Ujrzyj, jak ten cel zmienia się w wizję. Pozwól, by marzenia popchnęły cię ku przyszłości, kierowały codziennymi działaniami, pomoże ci to urzeczywistnić twoją wizję.
Wykorzystaj je, ekscytuj się nimi. Nie pozwól, by okazja przeszła obok.
Widzę, słyszę, czuję i akceptuję moje rozczarowania, a potem pozwalam im odejść.
Czy myślałeś kiedyś o mocy, jaką mają twoje decyzje? Czy zauważyłeś, jak bardzo wpływają na twoje życie? Zrób kolejny krok.
VI. KOTWICE RELAKSACJI. Kotwice relaksacyjne to nasze możliwości (zasoby) i sygnały, które stymulują nas, abyśmy czuli się wyciszeni, wewnętrznie skupieni, skoncentrowani, pełni energii i rozluźnieni. Możemy je tworzyć, wykorzystując do tego różne części swojego ciała, słowa, dźwięki, obrazy, myśli i odczucia.
- dotykanie serca,
- otwieranie prawej dłoni,
- ściąganie ramion do tyłu podczas siedzenia,
- wstawanie z wyprostowanymi plecami,
- trzymanie rąk razem,
- równoległe stawianie stóp podczas chodzenia.
- zachód słońca,
- wschód słońca,
- zdjęcia.
- ulubiona piosenka,
- muzyka,
- szum oceanu,
- oddech.
VII. JĘZYK RELAKSACJI
Słowa i zdania, których używamy:
a) w stanie napięcia - nie mogę; nie powinienem; nigdy; nie będę; spróbuję; jestem taki spięty; nie teraz!; nigdy mi się nie uda tego zrobić!; jestem taki sfrustrowany!; teraz nie mogę cię wysłuchać; jestem zagoniony; nie mogę myśleć.
b) w stanie relaksacji: może to zadziała; pozostawiam sprawę otwartą; szukam opcji i możliwości; rozwijam swoją wizję; czego mi potrzeba?; pomyślę jak to skończyć; to jest wyzwanie!; mogę to zrobić kiedy indziej; porozmawiajmy przez chwilę; później może się udać; znajdziemy rozwiązanie.
Zdania negatywne:
- Nie mogę się skupić.
- Jestem zdenerwowany.
- Jestem przygnębiony.
Zdania pozytywne:
- Pozwolę, by mój umysł stał się skupiony i skoncentrowany.
- Czuję spokój i rozluźnienie.
- Czuję się coraz lepiej.
Słownictwo tworzące nawyki, to te słowa i zdania, których często używasz, kiedy opisujesz swoje emocje i doświadczenia. Dbaj, by były to zdania pozytywne oraz słowa wypowiadane w stanie relaksacji. Zastępuj negatywne myśli i zdania sformułowaniami pozytywnymi, podnoszącymi na duchu, poprawiającymi nastrój.
Jeśli to, co robisz, wywołuje w tobie coraz głębszy stan relaksacji, to znaczy, że trafnie wybrałeś metody i techniki. Korzystaj z nich nadal, za każdym razem, kiedy to robisz, doskonalisz swój system nerwowy, poprawiasz stan emocjonalny.
SZTUKA RELAKSACJI – informacje i ćwiczenia zostały zaczerpnięte z książki: Hall M., Lederer D. Wrzuć na luz! Relaksacja w siedmiu krokach. Sopot 2015.
Wyboru dokonała Małgorzata Domeradzka – nauczyciel bibliotekarz LO w Sierpcu.